MEER WETEN OVER HET LEVENSEINDE

Zorg en behandeling als u niet meer beter wordt

 

Er komt een moment waarop u niet meer beter kunt worden. De dokter kan er dan wel voor zorgen dat u zo min mogelijk pijn lijdt of andere ongemakken heeft. We noemen dit palliatieve zorg. Bij palliatieve zorg zijn alle handelingen erop gericht om het u en uw naasten zo aangenaam mogelijk te maken. En om te voorkomen dat u lijdt.

 

Wat is lijden?

Lijden is persoonlijk en voor iedereen anders. Lijden kan bestaan uit lichamelijke klachten zoals pijn, jeuk, misselijkheid of benauwdheid. Maar lijden kan ook psychisch, sociaal of existentieel zijn. Denk aan angst, depressie, vermoeidheid, eenzaamheid of het verlies van de mogelijkheid om voor uzelf te zorgen. Met goede palliatieve zorg kunnen artsen, verzorgenden en geestelijk verzorgers het lijden verlichten, waardoor iemand waardig kan sterven.

 

Actueel lijden: het lijden dat er nu is

Er zijn twee soorten lijden. Het eerste is het lijden waar u op dit moment last van heeft. Om u de juiste zorg te kunnen geven is het belangrijk dat uw arts hier een goed beeld van heeft. Daarom zal hij met u praten over vragen als:

  • Waar lijdt u op dit moment aan? Welke lichamelijke, psychische of existentiële klachten en ongemakken heeft u?
  • Wat kunt u als gevolg van uw ziekte wel en niet meer doen?
  • Welke zorg en ondersteuning krijgt u?
  • Kunt u het lijden nog volhouden of gaat het echt niet meer? Hoe komt dat?
  • Waar heeft u nog plezier in en is dat de moeite waard om voor verder te leven?
  • Wat betekent het voor u als u door uw ziekte niet meer kunt doen waar u nog plezier aan beleeft?
  • Over welke vragen tobt u?
  • Zijn er nog kwesties die u voor uw dood wilt bespreken?
  • Wanneer wordt het lijden voor u ondraaglijk?
  • Ziet u zelf nog mogelijkheden om het lijden te verlichten?

 

Toekomstig lijden: het lijden waar iemand bang voor is

Het tweede soort lijden noemen we het toekomstig lijden. Dit is lijden dat er nog niet is, maar wel kan komen. U heeft nu nog geen ernstige klachten, maar bent bang dat u die in de toekomst krijgt. Bijvoorbeeld door dementie of een andere ziekte die steeds erger wordt. Of dat u uw onafhankelijkheid verliest. Het vooruitzicht te zullen lijden kan ondraaglijk lijden veroorzaken.

 

Maar angst voor ondraaglijk lijden is niet hetzelfde als ondraaglijk lijden. Want een dokter, psycholoog of geestelijk verzorger kan u helpen met angst. Daarom is het belangrijk dat u hierover praat: waar bent u precies bang voor en waarom? Wat wilt u beslist niet (meer) meemaken? En waarom is dat zo? Heeft u ervaring met het toekomstige lijden, bijvoorbeeld omdat u dit van nabij heeft meegemaakt?

Praat op tijd over uw levenseinde

Margot Verkuylen, Specialist:

‘Het levenseinde is niet in regels te vatten’

 

Lees meer

7

Margot Verkuylen, Specialist:

Het levenseinde is niet in regels te vatten

 

Lees meer